Category: Opinione (Page 2 of 3)

Kategorizimet e veprave sipas gradës së origjinalitetit. Kategorizimi i veprave që do të paraqitet më poshtë jep një tjetër ndihmesë në pasqyrimin më të plotë të nocionit të veprave artistike. Ky kategorizim nuk i përgjigjet ndarjes së veprave sipas llojeve të tyre të parashikuar në nenin 8 të LDA. Megjithatë, mendojmë se ky kategorizim jep një lexueshmëri më të qartë të  dhe praktik të veprave artistike. Gjithashtu, duke vendosur analizën në kuadrin e digjitalizimit, nuk do të ketë ndonjë ndryshim në raport me veprat që do të paraqiten në vijim. Digjitalizimi është një proces, ai nuk e ndryshon natyrën e veprës, ndryshon vetëm mediumi me anë të të cilit vepra do të shpërndahet. Rrjedhimisht as raportet e pronësisë që ekzistojnë mbi vepër nuk do të ndryshojnë. Në këtë aspekt, nëse do të ketë vetëm digjitalizim të një vepre ekzistuese, ose e krijuar jashtë kontekstit të krijimeve kompjuterike, digjitalizimi nuk përbën një faktor modifikimi të veprës. Por nëse vepra është krijim që buron nga një krijim kompjuterik, jurisprudenca ashtu si dhe ligji parashikojnë disa ndryshime në lidhje me përcaktimin e kriterit artistik të tij. Këto dy momente do të trajtohen më poshtë, kur të flasim për programet kompjuterike, faqen e internetit dhe për bazat e të dhënave.

Hyrje

Ligji 35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e lidhura me to”, i ndryshuar (në vijim, “LDA”) përkufizon veprën, objekt të mbrojtjes së të drejtave të autorit, si çdo krijim intelektual origjinal në fushën e letërsisë, artit dhe shkencës, i cili mbart karakteristika individuale, pavarësisht nga mënyra ose forma e shprehjes, objektivi, rëndësia, për aq sa nuk parashikohet ndryshe në këtë ligj.[1] Nga ky përkufizim dalin në pah kriteret që e bëjnë një krijim të jetë objekt i mbrojtjes nga e drejta autorit. Së pari, vepra është “krijim intelektual” dhe mbart “karakteristika individuale” të cilat nuk janë të askujt tjetër përveç autorit. Të dyja këto kritere i referohen faktit se vepra nuk mund të krijohet veçse nga një individ, ose person fizik, siç thotë ligji.[2] Së dyti, vepra duhet të ketë një formë, pavarësisht se si do të jetë kjo formë. Një vepër pa formë të përcaktuar nuk mund të jetë objekt i të drejtës së autorit, për shkak se mungon mënyra e shprehjes, ose e komunikimit të saj drejt publikut. Thënë ndryshe, forma është mediumi që siguron lidhjen ndërmjet veprës dhe perceptimit të saj nga publiku.

Ligji 35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e lidhura me to” ka përafruar legjislacionin tonë me të drejtën evropiane. Afërmendsh, ky ligj i nënshtrohet parimeve bazë të traktateve dhe konventave, në të cilat Shqipëria është palë, në mënyrë të vecantë, Konventës së Bernës.

Në Ligjin 35/2016 parashikohet efekti mbrojtës që do të ketë ai mbi veprat, qofshin ato shqiptare apo të huaja. Në kuadër të këtyre të fundit, Ligji 35/2016 parashikon se dispozitat e tij zbatohen për veprat “(iii) që janë shfaqur për publikun në Shqipëri ose janë shfaqur për publikun në një vend tjetër dhe brenda 30 ditëve, janë shfaqur në Shqipëri[1] dhe (iv) të autorëve të huaj, të shfaqura për herë të parë në vendin e tyre ose në një vend të tretë dhe brenda 30 ditëve, të jenë shfaqur në Shqipëri.” Këto dispozita bien në kundërshtimin me parimin e trajtimit kombëtar të parashikuar në Konventën e Bernës, ku Shqipëria është palë dhe janë diskriminuese, në mënyrë të pajustifikuar, për autorët e huaj.[2] Continue reading

The relation between the author and his artistic creation is very specific and a strong one. Such relation defies any property and affective connection that an individual may have with an object (Caron, 2011, 25). Copyright constitutes precisely the legal embodiment of the author’s intimate relationship with his/her work. The set of legal copyright provisions gives to the author of the work the right to defend the work and eventually the right to exploit it by entering into agreements with interested parties. In this context, the author, through legal provisions and international conventions duly ratified by Albania, enjoys a relevant legal arsenal in order to defend his artistic works so that such works may have a live of its own (Vivant & Bruguière 2009, 23). One of these legal measures is of course the contract, which in legal doctrine is known as the author’s contract. Continue reading

Le statut de candidat potentiel à l’Union Européenne a été reconnu à l’Albanie en 2020. Les obligations qui découlent de ce pas important qui a été entrepris par l’Albanie sont énormes. Certaines de ces obligations que tous potentiels candidats a envers l’UE ont déjà commencées à être exécutées par les différents gouvernements albanais. Le plus important est bien sur la transposition du droit européen en droit interne. Ainsi, en ce qui concerne le droit d’auteur, l’Albanie s’est munie en 2016 d’une loi portant sur le droit d’auteur et les droits voisins. Le législateur a, d’emblée signifié que les principales directives couvrant la matière ont été transposées, par exemple les directives 2016/116/CE, 2004/48/CE, 2001/29/CE et 93/83/CEE, entre autres. De ce fait, l’Albanie s’est rapprochée des règlementations européennes en la matière et plus spécifiquement en ce qui concerne la communication au public des œuvres. Cela dit, certaines spécificités peuvent être entrevues en ce qui concerne la communication des œuvres audiovisuelles, en ce sens que dans pour genre d’œuvres et les contrats qui portent sur elle, des spécificités locales peuvent exister. De plus, nous ne pouvons laisser de côté le fait que le droit européen est changeant et s’adapte aux changements technologiques, et par conséquent, nous devons parler aussi de la Directive 2019/790, qui change la donne en matière de droit de propriété sur l’œuvre. Continue reading

Qëllimi i këtij artikulli është të përshkruajë shkurtimisht nga pikëpamja teknike dhe juridike komunikimin publik të veprës, duke u përqëndruar në veprat audiovizuale.

Termi komunikim në publik ka hyrë gjerësisht në fjalorin juridik të të drejtave të autorit me Direktivën 2001/29.[1] Nga pikëpamja juridike e harmonizimit të të drejtës europiane, komunikimi në publik fitoi përfundimisht rëndësinë që ka sot me anë të jurisprudencës së Gjykatës së Drejtësisë të BE-së.[2]

Komunikimi në publik njihet gjithashtu me termin përcjellje [e veprës] në publik[3]. Nuk mund të thuhet se ky term është i pasaktë apo më pak i saktë se termi komunikim në publik, madje ato mund të jenë dhe identikë. Kështu, me termin përcjellje në publik kuptohet çdo mënyrë e paraqitjes së veprës te publiku, që mund të jetë shfaqja, transmetimi, ritransmetimi e kështu me radhë.[4] Konkretisht, përcjellja do të ketë kuptimin e çuarjes, dërgimit ose paraqitjes ose vënien në dispozicion të veprës në publik: termi “komunikim” i përfshin të gjitha këto raste. Pavarësisht termit të përdorur, pra komunikim ose përcjellje, për të dyja rastet, do të vihet theksi tek publiku (dhe paraqitja e veprës tek ai) dhe jo tek kopja e veprës dhe shumëfishimi i saj, që lidhet me konceptin e riprodhimit të veprës. Continue reading

Ligji “Për ndryshimin e Ligjit 97/2013 “Për mediat audiovizive në Shqipëri” (“Ligji anti-shpifje”), pasi u votua në Kuvend, u kthye për rishqyrtim nga Presidenti. Më tej, Kuvendi nuk e rrëzoi dekretin e Presidentit, me arsyetimin se do të pritej mendimi i Komisionit të Venecias në lidhje me të. Për pasojë, ky ligj është bllokuar në “purgator”, as mes nesh as mbi ne. Continue reading